Çayın Sağlığa Yararları

0
104

Bazı çalışmalar, çayın bazı kanserleri yavaşlattığını ve kalp hastalığı riskini azaltabileceğini öne sürmektedir. Çaydaki koruyucu maddeler, kateşinler adı verilen bir grup bileşik gibi görünmektedir. Bununla birlikte, başka çalışmalar sağlık yararı sağlamada başarısız olmuş ve araştırmalar devam etmektedir. 

Çay dünya çapında popüler bir içecek. Avusturalya bahçelerinde bulunan kamelya bitkisinin yakın bir akrabası olan Camellia sinensis bitkisinin yapraklarından yapılır .

Dört çeşit çay

Dört ana çay türü vardır:

  • beyaz çay – genç çay yaprakları veya yeni büyüme tomurcukları yapılmış, hızlı bir işleme yöntemi kullanarak yaprakları ‘taze’ yakın bırakarak
  • yeşil – kateşinlerin bozulmasını (oksidasyonunu) önlemek için yaprakları hızla buharlaştırarak veya ısıtarak yapılır
  • oolong (yarı fermente) – bu yeşil çaydan daha fazla işlenir, ancak siyah çay kadar uzun süre işlenmez.
  • siyah (fermente edilmiş) – ısıya, ışığa ve ezilmeye maruz kalma da dahil olmak üzere yaprakların daha fazla işlenmesiyle yapılır.

Çaylar neden farklı

Çay türleri arasındaki en büyük fark, oksidasyon derecesidir (oksijene maruz kalma). Aşırı oksidasyonun sağlıksız olduğu düşünülmektedir. Beyaz ve yeşil çayların siyah veya oolong çayından daha fazla sağlık yararları olabileceği önerilmektedir. 

Geleneksel olarak, Asya ülkelerinde yeşil (fermente edilmemiş) çay tercih edilirken, Batı ülkeleri fermantasyondan gelen güçlü tatlar nedeniyle siyah (fermente edilmiş) çayı tercih etmektedir. Oolong (yarı fermente) çayın, yeşil ve siyah çaylar arasında özellikleri vardır. Beyaz çay, Çin’in belirli bir bölgesinden daha nadir ve daha pahalı bir çaydır, ancak dünya çapında popülerlik kazanmaktadır. Bazı çeşitlerin kafeinsiz versiyonları olmasına rağmen, tüm çeşitler kafein, sinir sistemi uyarıcısı içerir.

Çayda koruyucu bileşikler

Flavonoidleri içeren polifenoller, çayda bulunan ve güçlü antioksidan özelliklere sahip olan doğal olarak bulunan bitki kimyasallarıdır (fitokimyasallar olarak adlandırılır). Antioksidanlar hücreleri serbest radikallerin neden olduğu hasara karşı koruyan ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) veya kandaki ‘kötü’ kolesterolün neden olduğu hasarı azaltan ajanlardır. 

Çay, kateşinler olarak bilinen çok çeşitli polifenolleri içerir. Kateşinlerin, kansere (antikanserojenik), tümörlere (antitümörijenik) ve istenmeyen genetik değişikliklere (anti-mutajenik) karşı koruyan veya bunlara karşı etki eden özelliklere sahip oldukları düşünülmektedir.

Çay sağlık yararları üzerine araştırmalar

Son zamanlarda yapılan uluslararası araştırmalar, düzenli çay içmenin bazı kanserleri yavaşlattığını ve kalp hastalığı gibi hastalık riskini azaltabileceğini göstermiştir. Kanser önleme ile olumlu bir bağlantı gösteren raporların çoğu, siyah çay ile karşılaştırıldığında yeşil çay kullanan çalışmalardan ortaya çıkmaktadır.

Diğer çalışmalar bu bulgularla çelişmektedir. Bir neden, insan ve hayvanlarda çay kateşinlerinin düşük biyoyararlanımı ile (vücuda kolayca emilmemeleri) yapılabilir. Bir başka sebep de, bu antioksidanların emilimini etkileyen bağırsakta (mikrobiyal flora veya mikrobiyota) doğal olarak oluşan mikroorganizmaların varlığı olabilir.

Çay içmenin sağlıkla ilgili yararlarını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır, fakat çayın vücudun bağışıklık fonksiyonuna, bağırsak fonksiyonuna, kan basıncını normalleştirdiğine, kardiyovasküler hastalık (CVD) riskini, diyabet ve diş çürümesini azalttığına inanılmaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here